Abstrakt

Wstęp: W obliczu dynamicznych przemian społecznych, technologicznych i kulturowych muzea przechodzą głęboką transformację, która redefiniuje ich funkcje, sposoby działania oraz role zawodowe ich pracowników. Muzealnicy coraz częściej stają się edukatorami i mediatorami, co wiąże się z koniecznością rozwoju nowych kompetencji – szczególnie cyfrowych, komunikacyjnych i zarządczych.

Metody: Artykuł opiera się na analizie literatury przedmiotu, raportów branżowych oraz danych jakościowych dotyczących kompetencji muzealników. W pracy dokonano systematyzacji wyzwań dla rozwoju zawodowego muzealników oraz zaproponowano teoretyczną ramę nowego ujęcia tego procesu.

Rezultaty: Zidentyfikowano kluczowe siły wpływające na transformację instytucji muzealnych, takie jak cyfryzacja, partycypacja społeczna, nowe modele zarządzania i transdyscyplinarność. Określono również główne antynomie rozwoju zawodowego muzealników (np. cele indywidualne vs instytucjonalne) oraz wskazano na potrzebę podejścia holistycznego do rozwoju kompetencji (w ujęciu temporalnym i obszarowym), obejmującego zarówno specjalizację, jak i kompetencje przekrojowe z zakresu human-human-relations i human-tech relations.

Dyskusja: Realizacja zadań, przed którymi stają współcześnie muzealnicy, wymaga nowego paradygmatu rozwoju zawodowego, który łączy głęboką specjalizację z elastycznością i interdyscyplinarnością. Model T-shaped, obok modelu Pi-shaped skills czy E-shaped, może stanowić odpowiedź na złożoność wyzwań, przed którymi stoją instytucje kultury, umożliwiając efektywne zarządzanie zasobami ludzkimi i wspierając muzealników w roli architektów przyszłości.